Zelf bouillon maken

Evert BerkelaarRecepten8 Comments

Zoals je hier kunt lezen is zelfgemaakte bouillon een krachtig en voedzaam middel dat al van oudsher wordt gebruikt om aan te sterken. Het is een vast onderdeel van het Auto-Immuun-Paleo Programma.

 

Bouillon is gemaakt van botten van beesten, en behoort daarmee tot de categorie ‘orgaanvlees’. Als je orgaanvlees gaat eten moet je extra letten op kwaliteit. Botten bevatten vrij veel vet, en de kwaliteit van dit vet is afhankelijk van de voeding en de kwaliteit van leven van het dier. Een dier dat te weinig heeft bewogen zal een andere botsamenstelling hebben dan een dier dat veel loopt. En een dier dat veel vetoplosbare gifstoffen zoals medicatie, groeihormonen en antibiotica heeft gehad zal een heel andere kwaliteit vet hebben dan een dier dat hier niet mee is belast.

Probeer bij jou in de buurt, of online, op zoek te gaan naar slagers of boerderijwinkels die botten verkopen van dieren die goed geleefd en gegeten hebben. Des te gezonder het dier, des te gezonder jouw bouillon. Schotse Hooglanders verkopen bijvoorbeeld goede botten, en OK Vlees verkoopt kipkarkassen. Bij OK vlees zal je geen runderbotten vinden op de site, maar ze hebben het wel. Als je daar vlees bestelt en je vraagt er specifiek naar, doen ze er gratis een stuk bot of schenkel bij. Net zoals vroeger, toen de slagers de botten ook gratis weggaven.

Verder kan je wat groente gebruiken als extra smaakmaker. Groente is in principe optioneel.

Zie dit recept als een basis, dat je de eerste keer kunt gebruiken. Je zult merken dat je, als je het vaker doet, er een eigen manier voor ontwikkelt.

 

Tip: als je een ‘bouillon-newbie’ bent begin dan met een bouillon van kippenkarkassen. De meeste mensen vinden die het lekkerst!

 

Benodigdheden

Ik gebruikte twee van deze kalfspoten voor mijn bouillon (bijna 800 gram)

Kalfspoot

Ongeveer 800 gram botten (knieën, kippenkarkassen of kalfspoten zijn uitstekend)

1 ui

2 wortelen

2 stengels bleekselderij

2 tot 3 eetlepels azijn

Optioneel: tuinkruiden zoals peterselie, zeezout, peper, knoflook

Optioneel: 2 kippenvoeten (voor extra gelatine)

(ongeveer) 3 liter water

 

Bereiding

  1. Schep onzuiverheden weg met een 'theezeefje'

    Schep onzuiverheden weg met een ‘theezeefje’

    Doe de botten samen met het water en de azijn  in een grote pan en laat dit even inwerken op elkaar. Het azijn helpt om de nutriënten uit de botten te trekken.

  2. Rasp de wortel en snij dit en de andere groentes klein.
  3. Breng het water met de botten aan de kook. Zodra het kookt mag het vuur op de laagste stand.
  4. Laat het sudderen:
    1. Runderbouillon: Minimaal 24 uur, liever langer
    2. Kippenbouillon: Ongeveer 18 uur
    3. Visbouillon: 8 uur
  5. Je kunt de groenten meteen mee laten sudderen in de pan maar je kunt er ook voor kiezen om de groente de laatste 30 minuten mee te laten koken zodat ze niet zijn ‘sufgekookt’.
  6. Kijk tijdens het sudderen zo nu en dan in de pan. Als er lelijke of smerige dingetjes op het oppervlakte zitten mag je dit er af scheppen met een lepel en weggooien. Des te puurder de dieren waarvan je de botten gebruikt, des te minder je hiervan zult zien. Een beetje vet mag er natuurlijk wel op drijven, dat hoort zo.

 

Vanaf nu heb je een paar opties. Je bouillon is in principe klaar, en wat je er nu verder mee gaat doen hangt er van af wat je precies wilt.

 

Optie 1: zeven

Als de bouillon is getrokken kan je ervoor kiezen om de volledige inhoud van de pan door een zeef te gooien zodat je een gladde bouillon overhoudt. Dit is een prima optie wanneer je het wilt bewaren om er later een soep van te maken. Het residu dat je overhoudt in de zeef kan je weggooien of aan de kat geven. Als je groente hebt gebuikt kan je deze teruggooien in de bouillon of weggooien. In dat laatste geval heb je de groente met name gebruikt voor hun wateroplosbare voedingsstoffen en als smaakmaker.

 

Optie 2: mixen

Er zijn mensen die liever meer kraakbeen willen eten dan alleen maar het kleine beetje dat uit het gewricht/bot vrijkomt door het sudderen. Deze mensen schrapen het kraakbeen van het bot. Als de bouillon goed is getrokken zal dit er gemakkelijk uit te halen zijn. Het bot gooi je weg, en zoveel als je over wilt houden doe je terug in de bouillon. Vervolgens mix je dit tot een gladde massa in de blender. Je houdt dan een krachtige, en dikkere bouillon over.

Als je groente hebt gebruikt kan je deze mee mixen of eruit halen voordat je mixt en later weer teruggooien. Natuurlijk kan je de groente ook pas toevoegen nadat je de bouillon gemixt hebt, en dan nog even terug op het vuur zetten.

 

Wat doe je met je bouillon?

Beide opties zijn geschikt om er later een soep van te maken. Als je de gezeefde of gemixte gladde massa hebt kan je dit gebruiken als het water dat je normaliter aan je soep toevoegt.

Als je groenten en kruiden hebt gebruikt dan is je bouillon misschien wel zo lekker dat je het gewoon als drinkbouillon gaat gebruiken.

bouillon7

Het is een paar dagen houdbaar in de koelkast. Als je het langer wilt opslaan, bewaar het dan in steriele flessen of vries het in.

 

Nog meer recepten? 

In mijn ebooks vind je ruim 60 paleorecepten. De maaltijden zijn daarbij zo uitgebalanceerd dat je overal de juiste hoeveelheden van binnen krijgt. De ebooks zijn ook te koop als hardcopy.

GaWebshop

 

8 Comments on “Zelf bouillon maken”

  1. Een heel helder verhaal, kun je de bouillon ook in de hooikist maken?
    Is de gelatine van Mieke een goed alternatief of is zelf maken beter.
    Ik heb artrose.
    Alvast hartelijk dank voor het antwoord.
    Mvg Rita

    1. Beste Rita,

      De bouillon kan je ongetwijfeld ook prima in een hooikist maken ja. De gelatine van Mieke is een prima alternatief. Het bevat meer gelatine dan bouillon maar sommige micronutrienten komen weer meer voor in zelf getrokken bouillon. Maar evengoed hebben heel veel mensen baat bij de gelatine.
      Groetjes,
      Evert

  2. Beste Evert,

    Is het ook mogelijk om de bouillon in een snelkook pan te doen? Zodat het minder lange hoeft te garen? Wij koken met amc pannen. En daarmee kook je met weinig of geen extra toegevoegd water. Bij het snelgaardeksel voeg je 1 beker water toe. Stoofperen zijn met 5 min. zo gaar als boter.

    Graag uw reactie.

    Groeten Angeline vd Perk

    1. Beste Angeline,
      Ik heb zelf geen snelkookpan maar het lijkt mij zeker de moeite waard om er mee te experimenteren. Of je in een korter tijdsbestek ook alle nutriënten uit de botten kunt trekken weet ik niet zeker. Maar als het resultaat lekker is dan is het een goede optie.

  3. Hallo Evert…,Als je bouillon(vasten) neemt voor een lekkende dunne darm, hoeveel bouillon mag je dan op een dag nemen?Ik las 3 tot 4 liter, maar is dat niet teveel?Als je water drinkt mag je toch ook niet meer dan 2liter per dag? En wat kan ik verwachten tijdens dit vasten? Heb je nog tips? Dank alvast vd reactie,….groet Debora

    1. Hoi Debora,
      Ik begrijp niet helemaal wat je bedoeld, denk ik. 4 liter bouillon lijkt mij erg veel. En tijdens het vasten raad ik aan om 0 kcal te gebruiken, bouillon bevat toch calorieën dus is niet zo geschikt daarvoor. Of bedoel je op een 500 kcal dag? Groeten – Evert

  4. Hoi Evert, begrijp ik het goed dat jij het vet niet wegspateld er af haalt? Dit zie je anderen nog wel eens doen en ik vraag mij af of dat wel of niet slim is om te doen vanuit het oogpunt van gezonde viedingsstoffen.

    1. Beste Robert,
      Ik haal het er zeker niet allemaal af. Als het erg veel is verwijder ik er wel wat van, maar niet alles. Het beïnvloedt de smaak maar bevat natuurlijk ook goede voedingsstoffen. Het ‘viezige’ schuim verwijder ik wel grotendeels.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *