Waarom je de ene dag 2 kilo zwaarder bent dan de andere dag

Evert BerkelaarAfvallen0 Comments

Bijna wekelijks spreek ik een gefrustreerd persoon die meent dat elke koolhydraat die hij of zij eet meteen in de vetmassa gaat zitten. Na een avondje chips en bier zijn ze namelijk meteen 2 kilo zwaarder. Hoe frustrerend is dat!

Lieve mensen, als je een dag na een grotere of koolhydraatrijke maaltijd plotseling één of twee kilo zwaarder bent is dat geen vet!

Twee kilo vet komt overeen met 18.000 kcal. Nu kan je best eens een dag 1000 kcal meer eten dan een andere dag maar geen 18.000 kcal. Een zak chips van 200 gram levert je gemiddeld 1000 kcal. Je zou dus bij wijze van spreken 18 zakken chips moeten eten om aan 18.000 kcal te komen. Dat is voor de meeste van ons echt te veel.

Hoe kunnen we die gewichtsverschillen dan verklaren?

Bij de meeste mensen heeft dit alles te maken met de koolhydraatreserve in het lichaam en het vocht dat daar bij hoort. Wij mensen kunnen koolhydraten opslaan in de vorm van glycogeen. Dat is handig, want als we dan plots moeten vechten of vluchten hebben we daar brandstof voor. Vechten en vluchten lukt namelijk niet op vetverbranding maar doe je op koolhydraten. In het lichaam hebben kunnen we zo’n 2000 kcal aan glycogeen opslaan. Met name in de lever en de spieren.

Hoeveel koolhydraten hebben we op voorraad?

Natuurlijk verschilt dit per persoon. Een kleine dame zal minder koolhydraten hebben dan een grote kerel. Dit is puur omdat deze grote kerel meer spiermassa heeft. Een ‘gemiddeld persoon’ van ongeveer 70 kg kan ongeveer het volgende aan koolhydraten opslaan:

  • 100 gram glycogeen in de lever
  • 400 gram glycogeen in de spieren
  • 15 gram glucose in het bloed
  • 2 gram glucose in de hersenen

Dit is totaal 517 gram in heel het lichaam, mits alle voorraden helemaal ‘opgeladen’ zijn. Omdat 1 gram koolhydraat 4 kcal levert komt deze 517 gram overeen met 2068 kcal.

Glycogeen, vocht en de weegschaal

Het is belangrijk om je te realiseren dat ons glycogeen vocht vasthoudt. Per gram glycogeen ongeveer 2 tot 3 gram water. Dit kan je merken wanneer je jezelf weegt. Stel dat je gister helemaal vol zat met glycogeen en je dus ruim 500 gram glycogeen bij je had. Vervolgens ga je veel sporten want je wilt bijvoorbeeld afvallen. En omdat je wilt afvallen heb je besloten om weinig koolhydraten te eten want zoiets had je ergens eens gehoord. Het kan zijn dat je dan op zo’n dag al je glycogeen opmaakt. Dat betekent dat je lichaam 500 gram glycogeen verbrandt. Voor elke gram glycogeen die je lichaam verbruikt zal je ongeveer 2 tot 3 gram vocht gaan verliezen. Dat kan dus oplopen tot anderhalve liter dus opnieuw anderhalve kilo. Over het algemeen neemt je lichaam hier een aantal uur de tijd voor om dit vocht kwijt te raken. Veel mensen merken dat ze in de avond of nacht na een trainingsdag vaker moeten plassen. Dat heeft daar dus mee te maken. Als deze persoon zich de volgende dag gaat wegen zal hij mogelijk 2 kilo lichter zijn (500 ram glycogeen en 1500 gram water). Dit verschijnsel ziet men ook van in de eerste week na de start van een koolhydraatarm dieet. Men valt de eerste weken veel en snel af, maar dit heeft meestal maar weinig met vet te maken en meer met dit fenomeen.

‘Plots’ twee kilo zwaarder

Het omgekeerde gebeurt natuurlijk als je glycogeenvoorraad op is en je dit plots aanvult. Je kunt door een lage koolhydraatinname en/of een hoog verbruik van je koolhydraten op een zeker moment helemaal ‘leeg’ zijn. Als je dan één keer een frietje eet met een paar biertjes neemt kan het gebeuren dat je lichaam al die koolhydraten gaat opslaan in je glycogeen. Hierdoor zal je vervolgens ook water gaan vasthouden en dan kan je de volgende dag 2kg zwaarder zijn. Opnieuw heeft dit helemaal niets met vet te maken! Zodra je de koolhydraten weer verbruikt zal je de glycogeen en het bijbehorende vocht weer kwijtraken. Geen paniek dus!

Vulling van spijsverteringskanaal

Tot slot gaat niet iedereen op gezette tijden volgens de klok naar het toilet. De kans dat je op de weegschaal het verschil van darm- of blaasinhoud zit te meten is daarmee best reëel.

Weeg je niet elke dag

Dit soort dagelijkse verschillen in je gewicht zijn helemaal niet zo interessant. Ik raad daarom altijd aan om maximaal éénmaal per week op de weegschaal te staan. Voor veel mensen is de donderdag de dag waarop ze het minste wegen. Dit komt doordat ze in het weekend meer eten en ook meer koolhydraten. Dan gaan ze na het weekend weer goed op hun voeding letten en zijn ze tegen donderdag weer (voor een deel) door hun glycogeenvoorraad heen.

Kies een vast weegmoment

Nu raad ik niet per se de donderdag aan om je te wegen maar ik wil graag dat je snapt dat het niet zinvol is om een weging van zondagavond te vergelijken met een weging van donderdagmorgen vroeg. Kies een vaste dag in de week en zelfs een vast tijdstip. Ga bijvoorbeeld elke maandag op de weegschaal staan, ’s morgens direct bij het opstaan, voordat je hebt gegeten maar nadat je geplast hebt.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *